Jaarverslag over 2015

Wijzigingen in de samenstelling van de commissie
De samenstelling van de commissie onderging in 2015 geen wijzigingen. De voorzitter zette vanaf januari zijn werkzaamheden voort als waarnemend voorzitter in afwachting van een geschikte opvolger.

Samenstelling per 31 december 2015
Per 31 december 2015 bestaat de Commissie Literatuurgeschiedenis uit dr. Lou Spronck, waarnemend voorzitter (Maastricht), Adri Gorissen (Venlo), dr. Hannie van Horen-Verhoosel (Weert), drs. Herman van Horen (Weert), drs. Harrie Leenders (Heerlen), drs. Ben van Melick (Hoensbroek), drs. Emile Ramakers (Maastricht), Ine Sijben (Heerlen), drs. Peter Winkels (Reuver). Adviseurs zijn: prof. dr. Wiel Kusters (Maastricht), prof. dr. Joep Leerssen (Amsterdam) en prof. dr. Peter Nissen (Nijmegen). Namens het Letterkundig Centrum Limburg (LCL) worden de vergaderingen bijgewoond door Pia Spaan, met Irene Borghans als vervangster. Met het Huis voor de Kunsten Limburg (Roermond) in de persoon van drs. Maaike Frencken worden frequente contacten onderhouden.

De activiteiten van de Commissie Literatuurgeschiedenis speelden zich af in diverse werkgroepen. Met één plenaire vergadering op 29 oktober kon worden volstaan.

Het auteursteam van de Geschiedenis van de literatuur in Limburg (GGL), bestaande uit Ludo Jongen, Herman van Horen, Hannie van Horen-Verhoosel, Lou Spronck, Peter Winkels, Wiel Kusters, Jos Perry en Ben van Melick, maakte grote vorderingen. Tweemaal vergaderden de auteurs plenair in het Huis voor de Kunsten in Roermond, waarbij eenmaal ook Guus Janssen als adviseur voor het vertalen van Neolatijnse teksten aanwezig was. Werkvergaderingen van auteurs in wisselende samenstelling vonden plaats in Heerlen, Sittard, Reuver, Weert (5x) en Montfort.

Toen de kopij van de verschillende hoofdstukken een meer definitief karakter kreeg, begon de redactie, bestaande uit Wiel Kusters, Ben van Melick en Lou Spronck, haar werk. Zij vergaderden viermaal met elkaar over kopij-kwesties en driemaal met DB en directeur van het LGOG over de vormgeving en uitgave van de GLL. Ten behoeve van de illustraties werden in het najaar met Jan van Tol op diverse locaties een zestal fotosessies gehouden. Naar verwachting zal op 1 februari 2016 vaststaan wie de vormgeving en de uitgave van de GLL zal verzorgen en in welke maand de GLL zal verschijnen.

In de periode januari-april heeft de waarnemend voorzitter op diverse plaatsen in Zuid-, Midden- en Noord-Limburg belangstelling voor de GLL kunnen wekken: tijdens spreekbeurten voor LGOG-kringen in Maastricht en Horst, bij gelegenheid van de presentatie van het Jaarboek Veldeke 2014 in Grathem, voor de microfoon van L1 in Venlo, bij de Vereniging Literaire Activiteiten Maastricht, voor de aanwezigen op de ALV van het LGOG in Gennep en tijdens het samenzijn na de presentatie van Limburg. Een geschiedenis in Maastricht.

De plenaire vergadering van de Commissie op 29 oktober werd door de leden van de Werkgroep Limburgportaal DBNL tevens benut voor afspraken over de opmaak van de definitieve Bronnenlijst Limburgportaal (dat is het overzicht van de werken die de geschiedenis van de literatuur in Limburg illustreren). De lijst zal in februari 2016 gereedkomen.

 

Jaarverslag over 2014 

Samenstelling per 31 december 2014:
Per 31 december 2014 bestaat de Commissie Literatuurgeschiedenis uit Adri Gorissen (Venlo), dr. Hannie van Horen-Verhoosel (Weert), drs. Herman van Horen (Weert), drs. Harrie Leenders (Heerlen), drs. Ben van Melick (Hoensbroek), drs. Emile Ramakers (Maastricht), Ine Sijben (Heerlen), dr. Lou Spronck, voorzitter (Maastricht), drs. Peter Winkels (Reuver). Adviseurs zijn prof. dr. Wiel Kusters (Maastricht), prof. dr. Joep Leerssen (Amsterdam) en prof. dr. Peter Nissen (Nijmegen). Namens het Letterkundig Centrum Limburg (LCL) worden de vergaderingen bijgewoond door Pia Spaan, met Irene Borghans als vervangster. Met het Huis voor de Kunsten Limburg (Roermond) in de persoon van drs. Maaike Frencken worden frequente contacten onderhouden.

De activiteiten van de Commissie Literatuurgeschiedenis speelden zich af in diverse werkgroepen. Met één plenaire vergadering (op 12 september) kon worden volstaan.

De werkgroep die de uitgave van een Geschiedenis van de literatuur in Limburg (GLL) voorbereidt (Ludo Jongen, Hannie van Horen-Verhoosel, Herman van Horen, Lou Spronck, Peter Winkels, Wiel Kusters en Ben van Melick) vergaderde vier maal in het gastvrije Huis voor de Kunsten in Roermond. In kleiner verband waren er werkbijeenkomsten in Sittard (met classicus Guus Janssen), Amersfoort (met de mediëvist Ludo Jongen), Heerlen (met Peter Winkels, auteur van het hoofdstuk 1893-1914) en Maastricht (de eindredacteuren). Guus Janssen werkt mee voor de Neolatijnse literatuur vanaf ongeveer 1500. Jos Perry zal een bijdrage leveren over de letteren in Limburg in en rond de Tweede Wereldoorlog.

Zoals bekend zal de GLL uit twee delen bestaan. De oorspronkelijke opzet is gewijzigd. Geschiedenis en Bloemlezing worden niet gescheiden gepresenteerd, maar geïntegreerd. Deel 1 zal de literatuurgeschiedenis en de illustrerende teksten tot circa 1900 bevatten; deel 2 de twintigste eeuw. De verschillende hoofdstukken worden niet uniform opgezet, maar de auteurs kiezen de opzet die het best bij hun periode past.

Op 1 februari 2015 hopen zij hun teksten in concept gereed te hebben. Na review door twee collega’s wordt een meer definitieve versie opgemaakt, waarna vanaf Pasen 2015 de eindredactie aan het werk gaat. Vóór de zomervakantie hoopt de werkgroep het resultaat aan het hoofdbestuur te kunnen presenteren.

Een kleine werkgroep uit de Commissie (Wiel Kusters, Ben van Melick en Lou Spronck), versterkt met Pia Spaan (LCL) en Maaike Frencken (Huis voor de Kunsten), zorgde voor de begeleiding van het project Terreinverkenning voor een (digitaal) archief voor Limburgs literair erfgoed, waarvoor aan Sanne Thomas M.A. door het Provinciaal Bestuur in 2013 een voucher was toegekend. Geheel volgens plan kon Sanne haar rapport eind juli indienen. De begeleidingscommissie, die zeer ingenomen is met de resultaten van Sannes onderzoek, heeft het Provinciaal Bestuur verzocht om een bespreking van de uitkomsten. Daarop heeft noch Sanne Thomas noch de begeleidingscommissie een reactie van het Provinciaal Bestuur mogen ontvangen. In december is een poging gedaan de zaak weer vlot te trekken.

De werkgroep die het project van Sanne Thomas begeleidde, heeft daarnaast een onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een plan voor de uitgave van een Serie Limburgse Schrijversportretten. In een tweetal vergaderingen werd dit plan uitgewerkt, maar in april is de verdere uitvoering opgeschort in afwachting van de verschijning van de GLL.

De werkgroep Limburgportaal, die adviezen vertrekt voor het digitaliseren van Limburgs literair erfgoed in de DBNL (Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren), vergaderde eenmaal. Na de (late) toekenning van het provinciaal subsidie 2014 voor het Limburgportaal heeft de werkgroep desgevraagd aan de Stuurgroep adviezen verstrekt. De werkgroep zal begin 2015 de definitieve versie van de Bronnenlijst Limburgse Letteren (zie: DBNL Limburgportaal) opmaken.

De voorzitter vertegenwoordigde de Commissie tijdens twee bijeenkomsten van het Letteren Overleg Limburg (LOL) in het Cubiss te Sittard. Tevens verzorgde hij op verzoek van de redactie van het Jaarboek Veldeke Limburg 2013 een kleine bijdrage getiteld 'Werken aan een Geschiedenis van de literatuur in Limburg'.

 

Jaarverslag over 2013

Samenstelling per 31 december 2013:
Per 31 december 2013 bestaat de Commissie Literatuurgeschiedenis uit Adri Gorissen (Venlo), dr. Hannie van Horen-Verhoosel (Weert), drs. Herman van Horen (Weert), drs. Harrie Leenders (Heerlen), drs. Ben van Melick (Hoensbroek), drs. Emile Ramakers (Maastricht), Ine Sijben (Heerlen), dr. Lou Spronck, voorzitter (Maastricht) en drs. Peter Winkels (Reuver). Adviseurs zijn prof. dr. Wiel Kusters (Maastricht), prof. dr. Joep Leerssen (Amsterdam) en prof. dr. Peter Nissen (Nijmegen). Namens het Letterkundig Centrum Limburg worden de vergaderingen bijgewoond door Pia Spaan, met Irene Borghans als vervangster. Met het Huis voor de Kunsten Limburg (Roermond) in de persoon van drs. Maaike Frencken werden goede contacten onderhouden.

De werkzaamheden waren in het verslagjaar gericht op de ontwikkeling en uitvoering van twee projecten, waarvoor aparte werkgroepen geformeerd werden. Zodoende kon het aantal plenaire vergaderingen van de Commissie tot twee (in maart en september) beperkt blijven.

De Werkgroep Limburgportaal, bestaande uit Hannie en Herman van Horen, Lou Spronck, Peter Winkels en Ben van Melick (met Ine Sijben als medewerker voor de Middeleeuwen) vervolgde haar werk aan de samenstelling van een lijst van geschriften die in het Limburgportaal van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) zouden kunnen worden opgenomen. Daarbij ontstond een frictie tussen de wensen van de Werkgroep en de praktijk van digitalisering door de DBNL. De Stuurgroep, die de verantwoordelijkheid voor het Limburgportaal draagt, loste dit probleem op door de lijst van de Werkgroep te erkennen als het ideale uitgangspunt voor digitalisering. De verantwoordelijkheden werden zodoende helder gescheiden: de Werkgroep is verantwoordelijk voor de lijst van geadviseerde werken (de ‘bronnenlijst’), de Stuurgroep voor de feitelijke digitalisering. In 2014 zal de Werkgroep haar bemoeienissen met de lijst voortzetten en afronden.

Bijzonder feestelijk was de officiële presentatie van het Limburgportaal DBNL in het Provinciehuis op 31 januari 2013. Joep Leerssen wist bij de toehoorders de vlam van de nieuwsgierigheid te ontsteken door hen te laten proeven van de friandises die het Limburgportaal voor de surfers op internet in petto heeft. Presentator Quirien van Haelen interviewde Lou Spronck over de verrassingen en de problemen die de Werkgroep Limburgportaal bij haar advieswerk ontmoet.

Tijdens de receptie die op de presentatie volgde, kon onze Commissie de bijgewerkte Blauwdruk voor de geschiedenis van de literatuur in Limburg, in fraaie vormgeving van Piet Gerards, aan de aanwezigen uitreiken.

Parallel aan de samenstelling van de advieslijst voor het Limburgportaal DBNL liep de voorbereiding van de tweedelige Geschiedenis van de Literatuur in Limburg (deel 1, Geschiedenis; deel 2, Bloemlezing). Bij de realisering van dit grote project werd de Werkgroep Limburgportaal getransformeerd in een tweede werkgroep, het auteursteam. Ook prof. dr. Ludo Jongen en prof. dr. Wiel Kusters, die beiden positief reageerden op het verzoek om medewerking, maken daarvan deel uit. Er vonden twee plenaire werkvergaderingen plaats (in januari en augustus). Deo volente zal eind 2014 het schrijfwerk voltooid zijn en de bloemlezingsteksten definitief vastgesteld, zodat de Geschiedenis van de Literatuur in Limburg in 2015 kan verschijnen. Om de weg naar het beoogde resultaat te effenen heeft het hoofdbestuur een substantiële projectsubsidie toegekend.

In de persoon van de voorzitter nam de Commissie Literatuurgeschiedenis deel aan het Letteren Overleg Limburg (LOL). Op zijn instigatie werd daar het plan uitgewerkt om bij het Provinciebestuur een projectsubsidie (regeling Vouchers Talentontwikkeling) aan te vragen voor een Terreinverkenning voor een digitale bronnengids [een digitaal ‘archief’] van de literatuur in Limburg. Vanuit de vraag ‘Waar bevindt zich Wat van Wie?’ zal Sanne Thomas M.A. deze verkenning uitvoeren. Over de resultaten van haar onderzoek zal zij in het najaar van 2014 schriftelijk rapporteren. Naar verwachting zal toekomstig literair-historisch onderzoek van haar werk kunnen profiteren.

Tenslotte leverde onze Commissie een bijdrage aan de viering van 150 jaar LGOG door de organisatie (in samenwerking met de Historische Kring Maastricht LGOG) van een literair evenement: een doorwrochte lezing van Ben van Melick, getiteld Literatuur in Limburg. Een geval apart. Verkenning van het fenomeen aan de hand van recente ontwikkelingen in wetenschap en praktijk.

 
Jaarverslag over 2012

Per 31 december 2012 bestond de Commissie Literatuurgeschiedenis uit de volgende leden: Adri Gorissen, dr. Hannie van Horen-Verhoosel, drs. Herman van Horen, drs. Harrie Leenders, drs. Ben van Melick, drs. Emile Ramakers, Ine Sijben, dr. Lou Spronck (voorzitter) en drs. Peter Winkels. Adviseurs waren: prof. dr. Wiel Kusters, prof. dr. Joep Leerssen en prof. dr. Peter Nissen. Namens het Letterkundig Centrum Limburg zullen de vergaderingen vanaf 2013 worden bijgewoond door Pia Spaan, met Irene Borghans als vervangster.

De activiteiten van de Commissie waren in 2012 voornamelijk gericht op drie projecten:

1. de presentatie van de Blauwdruk voor een geschiedenis van de literatuur in Limburg en de bespreking daarvan tijdens een symposium op zaterdag 25 augustus in het Cuypershuis te Roermond;

2. de voorbereiding van de Geschiedenis van de Literatuur in Limburg (GLL);

3. de realisering van het Limburgportaal van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL).

Het plan om in samenwerking met de Limburgbibliotheek van het Centre Céramique te Maastricht een databank te ontwikkelen ter ondersteuning van het werk aan de GLL werd losgelaten, omdat de mening veld won dat de meerwaarde van zo’n databank niet in verhouding zou staan tot de te leveren investering van tijd, geld en energie, terwijl de DBNL en de in het Centre Céramique aanwezige zoeksystemen waarschijnlijk aan de behoeften van het schrijversteam van de GLL zullen voldoen.

Afgezien van drie plenaire vergaderingen (in februari, mei en oktober) werd intensief en vruchtbaar gewerkt in twee werkgroepen:

Ben van Melick en Lou Spronck wijdden zich aan de presentatie van de Blauwdruk en aan de organisatie van het symposium, in uitstekende samenwerking met drs. Maaike Frencken van het Huis voor de Kunsten Limburg. Bij de aanvang van het symposium (onder regie van dagvoorzitter Ben van Melick) verzorgde dr. René van Stipriaan een inleiding over de DBNL, waarin veel Limburgse teksten integraal zullen worden opgenomen. Vervolgens lieten drie gastsprekers, dr. Marcel van der Heijden, drs. Jelle Krol en dr. Henk Nijkeuter, vanuit hun specifieke kennis van de geschiedschrijving van respectievelijk de Brabantse, Friese en Drentse literatuur hun licht schijnen over de Blauwdruk van de Commissie Literatuurgeschiedenis. Tijdens de geanimeerde plenaire discussie waarmee de dag werd besloten, bleek dat het initiatief en de aanpak van de Commissie bij de aanwezigen brede instemming vond.

Na het symposium wijdden Van Melick en Spronck zich aan de verdere voorbereiding van de GLL, o.m. door oriënterende gesprekken met LGOG-voorzitter drs. Karel Majoor. In december kwam de samenstelling van het schrijversteam rond. Het zal bestaan uit: prof. dr. Ludo Jongen, prof. dr. Wiel Kusters en de commissieleden dr. Hannie van Horen-Verhoosel, drs. Herman van Horen, drs. Ben van Melick, Ine Sijben, dr. Lou Spronck en drs. Peter Winkels. Voor neolatijnse teksten zal de classicus drs. Henk Meuffels medewerking verlenen, en dr. h.c. Lei Heijenrath zo nodig voor dialectteksten. Het werk aan de GLL zal van start gaan met een studiedag voor de auteurs op 18 januari 2013 in het Huis voor de Kunsten Limburg te Roermond. Het streven blijft de Geschiedenis (deel 1) en de Bloemlezing (deel 2) in het najaar van 2014 te laten verschijnen.

Een aparte werkgroep werd in december 2011 gevormd voor het Limburgportaal. De leden: drs. Harrie Leenders (tot 1 september), drs. Ben van Melick, Ine Sijben, dr. Lou Spronck en drs. Peter Winkels verstrekten aan de Stuurgroep, bestaande uit prof. dr. Leonie Cornips, prof. dr. Wiel Kusters en prof. dr. Joep Leerssen, adviezen met betrekking tot de in de DBNL op te nemen werken. De door de Werkgroep geleverde tijdsinvestering bleek veel groter dan verwacht. Het Limburgportaal zal officieel geopend worden tijdens een feestelijke bijeenkomst in de Statenzaal van het Provinciehuis op 31 januari 2013. Bij die gelegenheid wordt de bijgewerkte versie van de Blauwdruk, fraai vormgegeven door Piet Gerards, als ‘amuse’ aan de aanwezigen uitgereikt.

Tenslotte verdient vermelding dat de voorzitter van de Commissie vier maal deelnam aan vergaderingen van het informele overlegplatform LOL (Letteren Overleg Limburg).

Lou Spronck


Jaarverslag over 2011

De Commissie bestond op 31 december 2011 uit de volgende personen:
Leden: Adri Gorissen (Venlo), drs. Herman van Horen (Weert), drs. Harrie Leenders (Heerlen), drs. Ben van Melick (Heerlen), dr. Jos Perry (Maastricht), drs. Emile Ramakers (Maastricht), Ine Sijben (Heerlen), dr. Lou Spronck, voorzitter (Maastricht) en drs. Peter Winkels (Reuver);
Adviseurs: prof. dr. Wiel Kusters (Universiteit Maastricht), prof. dr. Joep Leerssen (Universiteit van Amsterdam), prof. dr. Peter Nissen (Radboud Universiteit Nijmegen).

Op 7 oktober 2010 besloot het HB over te gaan tot de oprichting van een Commissie Literatuurgeschiedenis en verzocht dr. Lou Spronck een aantal potentiële leden bijeen te roepen. Tijdens deze bijeenkomst, die op 11 december 2010 in het Centre Céramique te Maastricht plaatsvond, werd een werkplan besproken en vastgesteld. Het HB accordeerde dit plan in zijn vergadering van 20 januari 2011, stelde de Commissie officieel in, en benoemde dr. Lou Spronck tot voorzitter voor een periode van vier jaar, met ingang van 1 januari 2011.

De Commissie ging functioneren als een werkgroep. Vergaderingen vonden plaats op 12 februari, 14 mei, 10 september en 19 november 2011, steeds in het Centre Céramique. Uitwerking en uitvoering van onderdelen geschiedde in subcommissies.

Zo werd het in de Commissievergaderingen uitvoerig besproken plan voor een Geschiedenis van de letteren in Limburg en een Bloemlezing door een subcommissie uitgewerkt in bijeenkomsten op 15 juli (Maastricht), 2 september (Roermond) en 6 december (Hoensbroek). Het plan werd daarna opnieuw aan leden en adviseurs voorgelegd, opdat het in januari 2012 aan de media kon worden verstrekt en op de sites van LGOG, Huis voor de Kunsten (Roermond) en Centre Céramique gepubliceerd. De bedoeling daarvan is niet alleen informatief, maar ook uitnodigend: kritiek en commentaar van de buitenwacht kunnen worden verwerkt alvorens de Commissie overgaat tot het aanzoeken van de auteurs die het plan zullen uitwerken. Het beoogde jaar van verschijnen van Geschiedenis en Bloemlezing is 2014.

Ter ondersteuning van het werk aan de Geschiedenis van de letteren in Limburg gaat de Commissie gebruik gaan maken van een database. Deze is opgezet door prof. Joep Leerssen en wordt na aanpassingen geïmplementeerd in de software van het Centre Céramique. Ook geïnteresseerde buitenstaanders zullen van de database gebruik kunnen maken. De subcommissie database vergaderde op 18 maart, 4 juli en 21 juli (steeds te Maastricht) en verwacht dat de database in het voorjaar van 2012 in de lucht zal zijn.

Een derde subcommissie heeft op 15 en 20 december te Heerlen gewerkt aan een eerste advies ten behoeve van het op te zetten Limburgportaal van de DBNL (Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren). Nadat Joep Leerssen al in 2007 voorwerk verricht had, heeft het project nu zijn institutionele basis gevonden in de bijzondere leerstoel Taalcultuur aan de Universiteit Maastricht. Met de daaraan verbonden hoogleraar, dr. Leonie Cornips, bestaat een nauwe samenwerking. In december is een subsidiebedrag voor het eerste jaar beschikbaar gekomen. Doel is in de komende drie à vier jaar een grote verzameling ‘Limburgse’ teksten te digitaliseren en te plaatsen op de site van DBNL. Het belang van het project, dat Limburg een eigen plek geeft binnen de Nederlandse én de Europese letteren, is moeilijk te overschatten.

Lou Spronck